Vật lý trị liệu, phục hồi chức năng Bệnh viện K là chủ đề được nhiều người bệnh ung thư và gia đình quan tâm khi cần hỗ trợ vận động, giảm mệt mỏi, phục hồi sau phẫu thuật, duy trì sức cơ, phòng teo cơ hoặc cải thiện sinh hoạt trong và sau quá trình điều trị. Người bệnh ung thư có thể gặp yếu cơ, sụt cân, đau, mệt, hạn chế vận động sau mổ, phù bạch huyết, giảm sức bền hoặc tâm lý sợ vận động. Vì vậy, phục hồi chức năng cần được thực hiện thận trọng, phối hợp với điều trị ung bướu và không được thay thế phác đồ y khoa.
Bài viết này của Trung Tâm Y Học Việt Nam cung cấp thông tin tham khảo về khi nào người bệnh nên khám/tập phục hồi chức năng tại bệnh viện, khi nào có thể tập vận động nhẹ tại nhà và những lưu ý đặc biệt với người bệnh ung thư. Nếu người bệnh đã được bác sĩ điều trị cho phép vận động và cần hỗ trợ tập phục hồi tại nhà, gia đình có thể liên hệ Hotline/Zalo 0988639117 để được tư vấn.
Lưu ý: Bài viết không đại diện cho Bệnh viện K và không khẳng định Trung Tâm Y Học Việt Nam có liên kết với bệnh viện được nhắc tới. Nội dung chỉ mang tính tham khảo, không thay thế khám ung bướu, phác đồ điều trị ung thư, thuốc, phẫu thuật, xạ trị, hóa trị, cấp cứu hoặc chỉ định điều trị trực tiếp.
Liên hệ Bác sĩ chuyên khoa tư vấn & Đặt lịch khám tại nhà: 0988639117
Trong quá trình điều trị ung thư, người bệnh có thể phải trải qua phẫu thuật, hóa trị, xạ trị, điều trị đích, miễn dịch hoặc các giai đoạn nằm viện kéo dài. Các yếu tố này có thể làm người bệnh mệt, giảm ăn, sụt cân, mất cơ, đau, giảm sức bền và ít vận động. Nếu nằm nhiều trong thời gian dài, cơ yếu nhanh, khớp cứng, nguy cơ té ngã tăng và khả năng tự chăm sóc giảm.
Phục hồi chức năng giúp người bệnh duy trì khả năng vận động trong giới hạn an toàn: tập thở, vận động nhẹ, tập đi, tập thăng bằng, tập sức cơ nhẹ, hướng dẫn tiết kiệm năng lượng và phòng biến chứng do bất động. Với một số người sau phẫu thuật ung thư vú, phục hồi chức năng còn có thể liên quan đến tầm vận động vai, chăm sóc sẹo, hướng dẫn phòng và theo dõi phù bạch huyết theo chỉ định chuyên môn.
Điều quan trọng là phục hồi chức năng cho người bệnh ung thư phải cá nhân hóa. Không thể áp dụng bài tập mạnh giống người khỏe mạnh hoặc người đau cơ xương khớp thông thường. Cường độ tập cần dựa trên giai đoạn bệnh, loại điều trị, công thức máu, mức đau, tình trạng dinh dưỡng, di căn xương nếu có, nguy cơ gãy xương, tim phổi và chỉ định của bác sĩ điều trị.
Trong các trường hợp trên, bệnh viện và bác sĩ điều trị đóng vai trò trung tâm. Người bệnh không nên tự tập, massage mạnh, kéo giãn mạnh hoặc dùng các phương pháp can thiệp khi chưa được đánh giá nguy cơ.
Tập tại nhà có thể phù hợp khi người bệnh đã ổn định, được bác sĩ cho phép vận động, không có dấu hiệu cấp cứu và mục tiêu là duy trì sức cơ, giảm mệt, cải thiện sinh hoạt nhẹ, phòng teo cơ hoặc phục hồi sau phẫu thuật trong giới hạn an toàn. Bài tập thường bắt đầu rất nhẹ, có nghỉ giữa các đợt, theo dõi mệt, đau, khó thở và phản ứng sau tập.
Tại nhà, kỹ thuật viên có thể hướng dẫn vận động khớp, tập thở, đi bộ ngắn trong nhà, đứng lên ngồi xuống nhẹ, tập thăng bằng, bài tập vai sau phẫu thuật phù hợp, bài tiết kiệm năng lượng và cách bố trí sinh hoạt để người bệnh đỡ mệt. Gia đình cũng được hướng dẫn hỗ trợ người bệnh mà không làm thay hoàn toàn, giúp người bệnh duy trì sự tự chủ trong khả năng cho phép.
Dinh dưỡng là phần rất quan trọng trong phục hồi chức năng cho người bệnh ung thư. Nhiều người bệnh sụt cân, ăn kém, buồn nôn, thay đổi vị giác hoặc mất cơ trong quá trình điều trị. Nếu thiếu năng lượng và protein, người bệnh khó tăng sức cơ, dễ mệt và phục hồi chậm. Chế độ ăn cần cá nhân hóa theo loại ung thư, giai đoạn điều trị, triệu chứng tiêu hóa, chức năng gan thận, đường huyết và khuyến nghị của bác sĩ.
Nguyên tắc chung là ưu tiên đủ năng lượng, đủ protein, chia nhỏ bữa, chọn thực phẩm dễ tiêu khi mệt, bổ sung rau quả phù hợp, uống đủ nước nếu không bị hạn chế và bảo đảm an toàn vệ sinh thực phẩm. Không nên tự kiêng khem cực đoan hoặc dùng thực phẩm bổ sung/thuốc nam/thuốc truyền miệng thay thế điều trị ung thư.
Trung Tâm Y Học Việt Nam hỗ trợ phục hồi chức năng tại nhà cho người bệnh ung thư đã ổn định và được bác sĩ cho phép vận động. Nội dung có thể gồm tập thở, vận động nhẹ, tập đi, tập thăng bằng, tập vai sau phẫu thuật khi phù hợp, phòng teo cơ, hướng dẫn tiết kiệm năng lượng và tư vấn dinh dưỡng hỗ trợ. Hotline/Zalo: 0988639117.
Gia đình nên cung cấp hồ sơ điều trị, loại ung thư, giai đoạn điều trị hiện tại, phẫu thuật đã thực hiện, thuốc đang dùng, xét nghiệm gần nhất nếu có và các giới hạn vận động bác sĩ đã dặn. Đây là cơ sở để xây dựng chương trình an toàn hơn.
Người bệnh ung thư có nên tập không?
Nhiều người bệnh có thể cần vận động phù hợp để giảm mệt, giữ cơ và duy trì sinh hoạt. Tuy nhiên, phải dựa trên tình trạng cụ thể và chỉ định của bác sĩ điều trị.
Tập tại nhà có thay thế điều trị ung thư không?
Không. Tập tại nhà chỉ hỗ trợ phục hồi chức năng, không thay thế phẫu thuật, hóa trị, xạ trị, thuốc điều trị hoặc theo dõi ung bướu.
Khi nào phải dừng tập?
Khi đau tăng, khó thở, đau ngực, chóng mặt, sốt, mệt lả, vết mổ bất thường, phù tăng nhanh hoặc có dấu hiệu nguy hiểm khác.
Vật lý trị liệu, phục hồi chức năng Bệnh viện K là nhu cầu thực tế của người bệnh ung thư cần duy trì vận động, phục hồi sau phẫu thuật và cải thiện sinh hoạt. Bệnh viện phù hợp để điều trị và theo dõi chuyên khoa; tập tại nhà chỉ phù hợp khi người bệnh đã ổn định, được bác sĩ cho phép và cần hỗ trợ vận động nhẹ, an toàn.
Thông tin liên hệ: Trung Tâm Y Học Việt Nam – Hotline/Zalo tư vấn 24/7: 0988639117.
Bài viết chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không đại diện cho Bệnh viện K và không khẳng định Trung Tâm Y Học Việt Nam có liên kết với bệnh viện được nhắc tới. Người bệnh cần thăm khám trực tiếp khi có dấu hiệu nặng hoặc cần chẩn đoán/chỉ định điều trị.