Đăng nhập | Đăng ký
Giờ làm việc: 8h00 - 21h00 | Thứ 2 - Chủ Nhật
Phục hồi chức năng tại Bệnh viện Bạch Mai là chủ đề nhiều gia đình tìm kiếm khi người bệnh cần lấy lại khả năng vận động, tự chăm sóc và sinh hoạt sau điều trị. Phục hồi không chỉ là tập vài động tác cho khỏe hơn, mà là quá trình đánh giá chức năng, đặt mục tiêu theo giai đoạn và theo dõi an toàn.
Bài viết này cung cấp thông tin tham khảo cho người bệnh tìm hiểu về phục hồi chức năng liên quan đến Bệnh viện Bạch Mai, đồng thời gợi ý cách tiếp tục tập luyện tại nhà khi đã có thăm khám hoặc chỉ định chuyên môn. Trung Tâm Y Học Việt Nam không phải đơn vị trực thuộc, đại diện hay đối tác chính thức của Bệnh viện Bạch Mai.
Sau đột quỵ, phẫu thuật, chấn thương, bệnh cơ xương khớp hoặc thời gian nằm viện kéo dài, người bệnh có thể yếu cơ, đau, giảm thăng bằng, hạn chế đi lại và phụ thuộc nhiều hơn vào người chăm sóc. Nếu phục hồi không đúng cách, người bệnh dễ cứng khớp, teo cơ, sợ vận động hoặc hình thành dáng đi sai.
Vì vậy, phục hồi chức năng cần được thực hiện theo mục tiêu thực tế: ngồi dậy an toàn, đứng vững hơn, đi lại tốt hơn, tự sinh hoạt nhiều hơn và giảm nguy cơ té ngã. Khi người bệnh khó di chuyển thường xuyên, gia đình có thể cân nhắc hỗ trợ tập tại nhà sau khi nắm rõ hồ sơ điều trị và giới hạn an toàn.
Phục hồi chức năng thường phù hợp với người sau đột quỵ, sau chấn thương, sau phẫu thuật xương khớp, người đau cột sống kéo dài, người cao tuổi yếu nhiều hoặc người nằm lâu sau điều trị. Điểm chung là chức năng vận động, thăng bằng hoặc sinh hoạt hằng ngày bị giảm so với trước.
Người sau đột quỵ thường cần tập kiểm soát thân mình, chuyển thế, đứng, đi, chịu lực bên yếu và sử dụng tay trong sinh hoạt. Người sau phẫu thuật xương khớp cần phục hồi tầm vận động, sức cơ, khả năng chịu lực và cách đi lại đúng. Người cao tuổi cần ưu tiên phòng té ngã, chống teo cơ và duy trì độc lập tối đa.
Với người có bệnh tim mạch, hô hấp, tăng huyết áp, đái tháo đường, loãng xương, ung thư hoặc suy kiệt, kế hoạch phục hồi phải thận trọng. Gia đình không nên tự tăng bài tập nếu người bệnh đau ngực, khó thở, chóng mặt, sốt, tụt huyết áp, đau tăng nhanh hoặc mệt kéo dài sau tập.
Người bệnh nên được đánh giá phục hồi nếu còn yếu tay chân, đi không vững, khó tự ngồi dậy, khó đứng lên từ ghế, đau tăng khi vận động, giảm khả năng cầm nắm, dễ té ngã hoặc cần hỗ trợ nhiều trong sinh hoạt cá nhân. Đây là dấu hiệu cho thấy người bệnh cần kế hoạch tập có kiểm soát.
Đánh giá phục hồi không chỉ xem người bệnh có đi được hay không. Cần xem thêm khả năng xoay trở trên giường, giữ thăng bằng khi ngồi, đứng lên, đi trong nhà, lên xuống bậc, đi vệ sinh, thay quần áo, ăn uống và giao tiếp với người chăm sóc.
Cần đi khám ngay nếu người bệnh xuất hiện yếu liệt mới, đau ngực, khó thở tăng, đau đầu dữ dội, lú lẫn, sốt cao, sưng nóng đỏ vùng phẫu thuật, vết mổ chảy dịch, ngã sau tập hoặc đau tăng đột ngột. Khi có dấu hiệu bất thường, phục hồi tại nhà phải tạm dừng để ưu tiên đánh giá y tế.
Quy trình an toàn thường bắt đầu bằng xem lại giấy ra viện, chẩn đoán, kết quả chụp chiếu, đơn thuốc và khuyến nghị của bác sĩ. Thông tin này giúp xác định người bệnh được phép vận động đến mức nào, có giới hạn chịu lực hay chống chỉ định nào không.
Sau đó, kỹ thuật viên lượng giá sức cơ, tầm vận động, đau, thăng bằng, dáng đi, khả năng phối hợp và mức hỗ trợ cần thiết. Mục tiêu không nên chung chung như tập cho khỏe, mà cần cụ thể hơn: tự ngồi dậy, đứng lên an toàn, đi được trong nhà, giảm đau khi vận động hoặc tự làm một phần sinh hoạt cá nhân.
Giai đoạn đầu thường tập vận động nhẹ, xoay trở, tập thở, duy trì tầm khớp, kiểm soát tư thế và phòng biến chứng do nằm lâu. Khi người bệnh ổn hơn, bài tập chuyển sang tăng sức cơ, tập đứng, tập đi, thăng bằng, phối hợp tay chân và hoạt động chức năng.
Mỗi buổi tập cần theo dõi phản ứng của người bệnh. Nếu xuất hiện chóng mặt, đau tăng nhiều, khó thở, vã mồ hôi, buồn nôn, đau ngực, tím tái hoặc mệt bất thường, cần dừng tập và đánh giá lại.
Gia đình có thể theo dõi tiến bộ bằng các mốc gần gũi: người bệnh tự lăn trở được chưa, ngồi vững bao lâu, đứng lên từ ghế cần hỗ trợ bao nhiêu, đi được bao xa, có còn kéo lê chân không, mức đau trước và sau tập thế nào, ngủ nghỉ ra sao và sinh hoạt cá nhân có độc lập hơn không.
Với người sau đột quỵ, cần chú ý thêm bên yếu có chịu lực tốt hơn không, tay yếu có tham gia sinh hoạt không, có co cứng tăng không và có dấu hiệu nuốt sặc không. Với người sau phẫu thuật, cần theo dõi đau, sưng, tầm vận động, khả năng chịu lực và vùng mổ.
Nếu tập đều nhưng không tiến bộ, đau tăng, mệt kéo dài, sợ vận động hơn hoặc xuất hiện triệu chứng mới, kế hoạch cần được điều chỉnh. Phục hồi chức năng không nên chạy theo cường độ cao bằng mọi giá; mục tiêu là tiến bộ bền vững và an toàn.
Lỗi phổ biến là thấy người bệnh yếu thì cố kéo, dìu đi nhiều hoặc ép tập đứng sớm. Cách này có thể làm đau tăng, khiến người bệnh sợ vận động hoặc hình thành tư thế bù trừ. Ngược lại, để người bệnh nằm nghỉ quá lâu cũng làm cơ yếu nhanh và khớp cứng hơn.
Nhiều gia đình chỉ chú ý tập tay chân mà quên mục tiêu sinh hoạt thật. Người bệnh cần tập để xoay trở, ngồi dậy, đi vệ sinh, thay quần áo, ăn uống và di chuyển an toàn trong nhà. Bài tập tốt nên gắn với những hoạt động này, không chỉ là lặp lại động tác.
Phục hồi chức năng tại nhà phù hợp khi người bệnh đã qua giai đoạn cấp cứu, có hồ sơ điều trị rõ, cần tập đều nhưng khó đi lại hoặc gia đình muốn được hướng dẫn chăm sóc trong môi trường sinh hoạt thật. Hình thức này thường phù hợp với người sau đột quỵ, người cao tuổi yếu, người sau phẫu thuật hoặc người nằm lâu.
Tập tại nhà giúp kỹ thuật viên quan sát trực tiếp giường, ghế, nhà vệ sinh, lối đi và cầu thang để hướng dẫn an toàn hơn. Nhờ đó, mục tiêu phục hồi gắn với đời sống hằng ngày: đứng lên, đi trong nhà, giảm phụ thuộc, phòng té ngã và giúp người chăm sóc hỗ trợ đúng cách.
Tham khảo thêm dịch vụ chính: phục hồi chức năng tại nhà Hà Nội.
Không. Bài viết chỉ cung cấp thông tin tham khảo cho người bệnh tìm hiểu về phục hồi chức năng liên quan đến Bệnh viện Bạch Mai. Trung Tâm Y Học Việt Nam không phải đơn vị trực thuộc, đại diện hay đối tác chính thức của bệnh viện.
Có thể cân nhắc nếu người bệnh đã qua giai đoạn cấp cứu, có hồ sơ điều trị rõ và không có dấu hiệu bất thường. Gia đình nên chuẩn bị giấy ra viện, đơn thuốc và lưu ý chuyên môn để bài tập phù hợp hơn.
Không thể cam kết khỏi hoàn toàn. Kết quả phụ thuộc nguyên nhân bệnh, mức độ tổn thương, thời điểm bắt đầu, bệnh nền và mức độ tập luyện đều đặn. Mục tiêu là cải thiện chức năng, giảm biến chứng và tăng khả năng tự lập trong giới hạn an toàn.
Liên hệ Bác sĩ chuyên khoa tư vấn & Đặt lịch khám tại nhà: 0988639117
Nội dung này chỉ mang tính tham khảo, không thay thế thăm khám, chẩn đoán, điều trị hoặc tái khám theo chỉ định của bác sĩ.
