Đăng nhập | Đăng ký
Giờ làm việc: 8h00 - 21h00 | Thứ 2 - Chủ Nhật
Vật lý trị liệu, phục hồi chức năng Bệnh viện Bạch Mai là cụm thông tin nhiều người bệnh và gia đình tìm kiếm sau đột quỵ, bệnh thần kinh, bệnh hô hấp, tim mạch, cơ xương khớp, sau nằm viện dài ngày hoặc sau phẫu thuật. Với nhiều người, giai đoạn nằm viện chỉ là bước đầu. Sau khi ra viện, người bệnh vẫn có thể yếu cơ, giảm thăng bằng, đi lại khó, khó tự chăm sóc, đau mỏi kéo dài hoặc chưa phục hồi tốt khả năng sinh hoạt.
Bài viết này của Trung Tâm Y Học Việt Nam cung cấp thông tin tham khảo về vai trò của bệnh viện trong chẩn đoán, điều trị và tái khám; vai trò của vật lý trị liệu, phục hồi chức năng sau bệnh cấp tính hoặc sau nằm viện; khi nào cần tiếp tục khám tại bệnh viện; khi nào có thể tập tại nhà; gia đình cần chuẩn bị gì để quá trình phục hồi an toàn hơn. Nếu người bệnh đã có giấy ra viện, đơn thuốc, kết quả chụp chiếu hoặc hướng dẫn vận động, gia đình có thể liên hệ Hotline/Zalo 0988639117 để được tư vấn.
Lưu ý quan trọng: Bài viết không đại diện cho Bệnh viện Bạch Mai và không khẳng định Trung Tâm Y Học Việt Nam có liên kết với bệnh viện được nhắc tới. Nội dung chỉ mang tính tham khảo, không thay thế thăm khám, chẩn đoán, điều trị, thuốc, chỉ định phục hồi chức năng trực tiếp hoặc lịch tái khám của bác sĩ.
Liên hệ Bác sĩ chuyên khoa tư vấn & Đặt lịch khám tại nhà: 0988639117
Sau một đợt bệnh nặng, sau đột quỵ, sau viêm phổi, sau nằm hồi sức, sau phẫu thuật hoặc sau thời gian nằm viện dài, người bệnh thường bị suy giảm thể lực rõ rệt. Cơ yếu nhanh, khả năng đứng lên ngồi xuống giảm, dáng đi chậm, thăng bằng kém, dễ mệt khi vận động và dễ phụ thuộc người chăm sóc. Người cao tuổi còn có nguy cơ té ngã, loét tì đè, viêm phổi ứ đọng, suy dinh dưỡng và giảm tự tin khi đi lại.
Vật lý trị liệu và phục hồi chức năng giúp người bệnh phục hồi dần tầm vận động, sức cơ, thăng bằng, dáng đi, khả năng hô hấp và mức độc lập trong sinh hoạt. Với người sau đột quỵ, mục tiêu có thể là tập ngồi, tập đứng, tập chuyển tư thế, tập đi và tập sử dụng tay yếu. Với người sau viêm phổi hoặc bệnh phổi mạn tính, mục tiêu là tập thở, tăng sức bền, hỗ trợ khạc đờm và giảm khó thở khi sinh hoạt. Với người sau nằm viện dài, mục tiêu là chống teo cơ, tập đi lại và phòng té ngã.
Khi gia đình tìm kiếm vật lý trị liệu, phục hồi chức năng Bệnh viện Bạch Mai, điều quan trọng là hiểu rõ bệnh viện phù hợp cho giai đoạn chẩn đoán, điều trị, theo dõi bệnh nền và tái khám. Khi người bệnh đã ổn định, tập phục hồi tại nhà có thể giúp duy trì quá trình tập đều đặn hơn, giảm gánh nặng di chuyển và giúp bài tập bám sát sinh hoạt thực tế.
Bệnh viện giữ vai trò quan trọng trong chẩn đoán nguyên nhân, điều trị bệnh cấp tính, kiểm soát bệnh nền, đánh giá biến chứng và quyết định mức vận động an toàn. Với người sau đột quỵ, bác sĩ cần theo dõi huyết áp, thuốc chống đông/chống kết tập, nguy cơ tái phát và các rối loạn nuốt, nói, nhận thức. Với người bệnh tim mạch, vận động cần được cân nhắc theo mức khó thở, đau ngực, nhịp tim và sức bền. Với người bệnh hô hấp, cần đánh giá oxy máu, tình trạng đờm, mức khó thở và nguy cơ nhiễm trùng.
Người bệnh cần tái khám đúng lịch, dùng thuốc đúng chỉ định và báo lại bác sĩ khi có dấu hiệu bất thường. Tập tại nhà chỉ nên triển khai khi tình trạng ổn định, có hướng dẫn phù hợp và không có dấu hiệu cảnh báo. Tập phục hồi chức năng không thay thế điều trị y khoa, nhưng có thể giúp người bệnh cải thiện khả năng vận động và sinh hoạt nếu được thực hiện đúng.
Mỗi nhóm có mục tiêu khác nhau. Người sau đột quỵ không tập giống người đau lưng cơ học. Người bệnh COPD không tập giống người sau thay khớp. Người cao tuổi có bệnh tim mạch cần thận trọng hơn người trẻ. Vì vậy, bài tập cần dựa trên hồ sơ y khoa và lượng giá chức năng cụ thể.
Người bệnh nên tiếp tục theo dõi tại bệnh viện khi tình trạng chưa ổn định, bệnh nền chưa kiểm soát hoặc có dấu hiệu bất thường. Gia đình không nên tự tập mạnh nếu chưa rõ giới hạn vận động.
Trong các trường hợp trên, ưu tiên khám hoặc liên hệ bác sĩ điều trị. Tập phục hồi chức năng chỉ an toàn khi người bệnh đủ ổn định để vận động. Nếu cố tập khi bệnh nền đang mất kiểm soát, rủi ro có thể lớn hơn lợi ích.
Tập tại nhà phù hợp khi người bệnh đã ổn định, có hồ sơ y khoa, có đơn thuốc hoặc hướng dẫn ra viện, không có dấu hiệu cấp cứu và cần tập lặp lại nhiều buổi. Đây là giai đoạn rất quan trọng vì người bệnh cần biến khả năng tập trong phòng bệnh thành khả năng sinh hoạt thật tại nhà.
Tại nhà, kỹ thuật viên có thể quan sát giường, ghế, nhà vệ sinh, cầu thang, lối đi, ánh sáng, dụng cụ hỗ trợ và cách người nhà đang chăm sóc. Những yếu tố này ảnh hưởng trực tiếp đến nguy cơ té ngã và mức độc lập. Người bệnh có thể tập đứng lên khỏi giường, chuyển từ giường sang ghế, đi trong phòng, vào nhà vệ sinh, leo vài bậc cầu thang hoặc tập thở trong tư thế phù hợp.
Với người sau đột quỵ, tập tại nhà giúp phục hồi chức năng sát hoạt động hằng ngày như mặc áo, cầm nắm, chuyển tư thế, đi lại và phòng co cứng. Với người hô hấp, tập tại nhà giúp duy trì thở chúm môi, thở cơ hoành, vận động tăng sức bền và kỹ thuật khạc đờm khi phù hợp. Với người cao tuổi, tập tại nhà giúp phòng té ngã, tăng sức cơ và giảm phụ thuộc.
Gia đình nên chuẩn bị giấy ra viện, đơn thuốc, kết quả chụp chiếu, xét nghiệm, chỉ định vận động, bệnh nền kèm theo và lịch tái khám. Với người sau đột quỵ cần lưu ý bên yếu, khả năng nuốt, nhận thức và thuốc đang dùng. Với người bệnh tim phổi cần lưu ý mạch, huyết áp, SpO2 nếu có chỉ định theo dõi.
Kỹ thuật viên đánh giá mức tỉnh táo, đau, sức cơ, tầm vận động, trương lực cơ, thăng bằng, dáng đi, khả năng chuyển tư thế, khả năng tự chăm sóc, mức khó thở và sức bền. Lượng giá giúp xác định mục tiêu thực tế, tránh tập quá sức.
Mục tiêu có thể là ngồi vững hơn, đứng dậy an toàn hơn, đi vài mét trong nhà, tự đi vệ sinh, giảm nguy cơ té ngã, tập thở ít mệt hơn hoặc sử dụng tay yếu tốt hơn. Mục tiêu càng cụ thể càng dễ theo dõi tiến bộ.
Giai đoạn đầu thường tập vận động nhẹ, chuyển tư thế, thăng bằng ngồi, thăng bằng đứng, tập thở và phòng biến chứng do nằm lâu. Giai đoạn tiếp theo tăng sức cơ, tập đi, tập chức năng tay, tập sức bền và hoạt động sinh hoạt. Giai đoạn sau tập nâng cao hơn tùy khả năng, như cầu thang, đi ngoài sân, tự chăm sóc nhiều hơn.
Trong và sau tập cần theo dõi mệt, khó thở, đau ngực, chóng mặt, huyết áp, nhịp tim nếu cần, đau tăng hoặc dấu hiệu thần kinh bất thường. Nếu có dấu hiệu cảnh báo, cần dừng tập và liên hệ bác sĩ.
Người nhà cần biết cách dìu, cách hỗ trợ đứng lên, cách phòng té ngã, cách sắp xếp lối đi, cách nhắc bài tập và dấu hiệu cần đi khám. Người nhà hỗ trợ đúng giúp người bệnh tự tin hơn và tránh phụ thuộc quá mức.
Sai lầm đầu tiên là tập theo video chung mà không xét bệnh nền. Người sau đột quỵ, người bệnh tim mạch, người bệnh hô hấp và người đau xương khớp cần chương trình khác nhau. Sai lầm thứ hai là nằm nghỉ quá nhiều vì sợ mệt, dẫn tới yếu cơ, giảm sức bền và tăng nguy cơ té ngã. Sai lầm thứ ba là cố tập quá sức, khiến khó thở, đau tăng hoặc kiệt sức.
Nhiều gia đình cũng chỉ chú ý đi lại mà quên tập chuyển tư thế, thăng bằng, chức năng tay, hô hấp và hoạt động sinh hoạt. Với người cao tuổi, mục tiêu phục hồi không chỉ là đi xa hơn mà còn là đứng lên an toàn, vào nhà vệ sinh an toàn, ăn uống tốt hơn và giảm nguy cơ té ngã.
Trung Tâm Y Học Việt Nam hỗ trợ vật lý trị liệu, phục hồi chức năng tại nhà cho người sau đột quỵ, sau nằm viện, người cao tuổi suy giảm vận động, người bệnh hô hấp ổn định, người đau cơ xương khớp, sau chấn thương hoặc sau phẫu thuật. Kỹ thuật viên dựa trên hồ sơ bệnh án, tình trạng thực tế và mục tiêu sinh hoạt để xây dựng bài tập phù hợp từng giai đoạn.
Dịch vụ phù hợp với gia đình có người bệnh khó di chuyển, ngại đi lại nhiều lần, cần tập đều trong tuần hoặc cần hướng dẫn người nhà chăm sóc đúng cách. Trước khi đặt lịch, gia đình có thể gửi giấy ra viện, đơn thuốc, kết quả chụp chiếu và hướng dẫn của bác sĩ qua Zalo để được tư vấn sơ bộ.
Tham khảo thêm dịch vụ liên quan: dịch vụ vật lý trị liệu tại nhà Hà Nội.
Tập tại nhà có thay thế bệnh viện không?
Không. Bệnh viện cần cho chẩn đoán, điều trị, kiểm soát bệnh nền và tái khám. Tập tại nhà hỗ trợ phục hồi vận động khi người bệnh đã ổn định.
Sau ra viện bao lâu thì tập được?
Thời điểm phụ thuộc bệnh chính, mức ổn định, hướng dẫn bác sĩ và khả năng chịu vận động. Gia đình nên xem giấy ra viện hoặc hỏi bác sĩ điều trị.
Người sau đột quỵ có tập tại nhà được không?
Có thể nếu tình trạng đã ổn định, không có dấu hiệu cấp cứu và có hướng dẫn phù hợp. Tập sớm đúng cách giúp giảm biến chứng và phục hồi chức năng tốt hơn.
Khi nào phải dừng tập?
Cần dừng tập khi đau ngực, khó thở tăng, chóng mặt nhiều, ngất, yếu liệt tăng, nói khó, sốt, SpO2 giảm, huyết áp bất thường hoặc té ngã.
Gia đình cần chuẩn bị gì?
Nên chuẩn bị hồ sơ y khoa, khu vực tập thoáng, ghế chắc, giày dép chống trơn, dụng cụ hỗ trợ nếu có, máy đo huyết áp/SpO2 nếu bác sĩ khuyên dùng và người nhà đi kèm trong buổi đầu.
Vật lý trị liệu, phục hồi chức năng Bệnh viện Bạch Mai nên được hiểu là một phần trong lộ trình phục hồi sau bệnh cấp tính, sau nằm viện hoặc sau điều trị bệnh nền. Bệnh viện giữ vai trò quan trọng trong chẩn đoán, điều trị, tái khám và xác định mức vận động an toàn. Khi người bệnh đã ổn định, tập tại nhà giúp duy trì phục hồi đều đặn, bám sát sinh hoạt thật và giảm gánh nặng di chuyển.
Nếu cần tư vấn vật lý trị liệu, phục hồi chức năng tại nhà cho người sau đột quỵ, sau nằm viện, người cao tuổi, người bệnh hô hấp ổn định hoặc người đau cơ xương khớp, liên hệ Trung Tâm Y Học Việt Nam – Hotline/Zalo 0988639117.
Bài viết chỉ mang tính tham khảo, không đại diện cho Bệnh viện Bạch Mai và không khẳng định Trung Tâm Y Học Việt Nam có liên kết với bệnh viện được nhắc tới. Người bệnh cần tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ điều trị và tái khám đúng hẹn.
